Gıda fiyatları Türkiye’de arttı, dünyada geriledi

Türkiye’de gıda fiyatları artarken, FAO’nun yayımladığı son verilere göre küresel gıda fiyatları düştü.

Türkiye’de Mart ayı enflasyon verisinde özellikle gıda ve alkolsüz içecekler sepetinde ciddi fiyat artışları yaşanırken, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yayımladığı Global Gıda Fiyatları Endeksi Mart ayında geriledi.

Beş büyük gıda emtia grubunun uluslararası piyasa fiyatlarını izleyen ticaret ağırlıklı bir endeks olan FAO’nun Global Gıda Fiyatları Endeksi Mart’ta bir önceki aya göre yüzde 2,8 düşüşle 171,0 seviyesine indi. Endeks, söz konusu puan ortalamasıyla bir önceki yıla göre yüzde 13,4 artış kaydetti.

FAO verilerine göre, Tahıl Fiyat Endeksi Mart ayında yüzde 1.8 düşerek 150,6 seviyesinden 147,8’e geriledi. Bu düşüşte buğday ve mısır etkili oldu. Tahıl fiyatları Mart 2016 ile yaklaşık aynı seviyelere geldi.

FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi ise Mart’ta bir önceki aya göre yüzde 6.2 düşüş ile 178,7 seviyesinden 167,6 seviyesine geriledi.

FAO Şeker Fiyat Endeksi, Mayıs 2016’dan bu yana en düşük seviyesine geriledi. Güçlü hasat ve biyo-etanol için ulusal alımın yavaş olmasının neticesinde dünya pazarına giren Brezilya ürünlerine ithal talebinin zayıf olması ile endeks yüzde 10,9 azalış göstererek Mart’ta 290,3 seviyesinden 256,6 seviyesine indi.

Yükselen süt arzı sonucu FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi’nde aylık yüzde 2,3 düşüş yaşandı. Şubat’ta 194,2 olan endeks Mart ayında 189,8’e geriledi ancak bir önceki yılın seviyesinin çok üzerinde kaldı.

FAO’nun Et Fiyat Endeksi ise sığır eti ve domuz eti için Asya’dan gelen ithalat talebinin yükselmesine paralel yüzde 0,7 artarak 160,6 seviyesinden 163,2 seviyesine çıktı.

Hatırlanacağı üzere Türkiye’de enflasyon, mart ayında da piyasa beklentilerinin üzerinde geldi.

Aylık bazda yüzde 0.6 artması öngörülen TÜFE, yüzde 1.02 artış gösterdi. Yüzde 1,93 artan gıda fiyatları TÜFE’nin yüksek gelmesinde başrol oynadı.

FAO 2017/18 DÖNEMİNE YÖNELİK İLK TAHMİNLERİNİ AÇIKLADI

FAO, 2017/87 dönemi için tahıl üretim tahminin bir önceki dönem hafif gerilemesine rağmen, yüksek kalmaya devam edeceğini bildirdi.

FAO’nun mevsimin ilk tahmini, gelecek aylardaki iklim koşullarına ve çiftçilerin fiyatları gözeterek hangi ürünü ekeceğine karar vermesine dayanıyor.

FAO’nun aylık yayımladığı raporuna göre, Kurum tahıl üretimini 2 milyar 597 milyon ton olarak bekliyor. 2016/17 dönemi için tahmin 2 milyar 605,8 milyon ton seviyesindeydi. Bu rakam, 2016’da kırılan rekorun ardından sadece 9 milyon ton düşüşe işaret ediyor.

2016’ya göre küçük düşüş küresel buğday üretiminde öngörülen azalma-şu an yüzde 2.7 düşüş bekleniyor- ve daha çok Avustralya, Kanada ve ABD’de fiyatlar sebebiyle ekim oranlarındaki kesiklerden kaynaklanıyor.

Bunun tersine iri taneli tahıl üretiminin 2017’de geçici olarak yükselerek 1 milyar 353 milyon ton seviyelerinde yeni bir rekora ulaşması bekleniyor. Bu artışta Brezilya ve Arjantin’deki üretim dalgalanması ile Güney Afrika’da geçtiğimiz yıl görülen kuraklıktan sonraki sıçrama rol oynayacak.

Dünya pirinç üretimin ise yüzde 1 artarak 504 milyon tona ulaşması öngörülüyor. Bu artışta Hindistan ve Endonezya’da daha fazla ekim ile birlikte Brezilya ve Çin’deki yüksek verimlilik etkili olacak.

Küresel tahıl kullanımının 2017’de sadece yüzde 0.8 artarak 2 milyar 597 milyon tona yükselmesi bekleniyor.

Üretim ve tüketim öngörüleri hesaplandığında FAO’nun ilk tahminine göre dünya tahıl stokları 2017/18 sezonu sonunda 680 milyon ton olarak gerçekleşecek. Bu da önceki sezondan sadece 2 milyon ton düşüş anlamına geliyor. Bu durumda küresel stok-kullanım oranı yüzde 25.4 seviyesinde gerçekleşecek.

Tahminlere göre buğday stokları yüzde 2.5 yükselerek 246.6 milyon tona ulaşırken mısır stokları ise Çin ve ABD’deki geniş geri çekilmenin etkisiyle muhtemelen yüzde 4 oranında düşerek 207 milyon ton seviyesinde gerçekleşecek. Küresel pirinç stoklarının istikrarı koruyarak 170 milyon ton dolaylarında gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

 

İrfan Donat

Bloomberg HT Tarım Editörü

idonat@bloomberght.com

 

Bir cevap yazın